Chất ức chế virus SARS-CoV-2 qua đường uống đầu tiên trên thế giới

Chất ức chế virus SARS-CoV-2 qua đường uống đầu tiên trên thế giới được Pfizer tiết lộ tại hội nghị thường niên Mùa xuân của ‘Hiệp hội Hóa học Hoa Kỳ”

Theo nhà sản xuất thuốc Pfizer đã tiết lộ, hợp chất này có tên là PF-07321332 được sử dụng qua đường uống trực tiếp đã tham gia các thử nghiệm lâm sàng nhằm vào protease chính của “virus SARS-CoV-2”

(Protease chính là các enzyme tham gia trực tiếp vào quá trình phân chia, hình thành – tự sản sinh virus mới)

Theo ông Dafydd Owen, giám đốc Hóa dược tại Pfizer, đã trình bày về hợp chất này trong một hội nghị chuyên đề của Bộ phận Hóa dược:

“Hợp chất hiện đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng 1, là hợp chất đầu tiên được sử dụng bằng đường uống tại phòng nghiên cứu nhắm vào “protease chính” (cụ thể là 3CL protease) của SARS-CoV-2, virus gây ra COVID-19. Bằng cách ức chế “protease chính”, PF-07321332 ngăn virus phân cắt các chuỗi protein dài thành các phần mà nó cần để tự sinh sản.”

Năm ngoái, Pfizer đã báo cáo về PF-07304814, một chất ức chế “protease chính” phân tử nhỏ khác của của SARS-CoV-2. Việc phát triển hợp chất đó bắt đầu trong đợt bùng phát dịch SARS-CoV, hội chứng suy hô hấp cấp tính nghiêm trọng năm 2002-2003. Nhưng phân tử đó chỉ có thể được cung cấp qua đường tĩnh mạch, điều này hạn chế việc chỉ sử dụng nó trong các bệnh viện.

Bởi vì PF-07321332 có thể được dùng bằng đường uống trực tiếp, dưới dạng viên nén hoặc viên nang, nên nó có thể được cung cấp bên ngoài bệnh viện nếu được chứng minh là an toàn và hiệu quả. Ví dụ, những người đã tiếp xúc với vi-rút SARS-CoV-2 có thể coi đó như một biện pháp phòng ngừa.

“Trong tương lai gần, chúng tôi dự kiến sẽ chứng kiến những đợt bùng phát tiếp theo từ COVID-19. Và do đó, cũng như tất cả các đại dịch virus khác, điều quan trọng là chúng ta phải có một bộ công cụ đầy đủ về cách giải quyết nó ”, Charlotte Allerton, trưởng bộ phận nghiên cứu thuốc của Pfizer, nói với C&EN.

Hợp chất PF-07321332 được phát triển từ giai đoạn đầu của đại dịch COVID-19. Nó là một chất ức chế cộng hóa trị có thể đảo ngược phản ứng với một trong những gốc cysteine của “protease chính”. Owen cũng thảo luận về việc mở rộng quy mô tổng hợp hợp chất này. 7 mg đầu tiên của hợp chất được tổng hợp vào cuối tháng 7 năm 2020. Với các dữ liệu sinh học ban đầu tích cực và có nhiều triển vọng trong việc điều trị dịch bệnh, nhóm Pfizer đã ngay lập tức mở rộng quy mô tổng hợp. Đến cuối tháng 10, họ đã tạo ra 100 g hợp chất. Chỉ hai tuần sau, các nhà hóa học đã nâng cấp quy mô tổng hợp lên hơn 1 kg. Owen cho biết đây là một dự án lớn và có nhiều triển vọng trọng việc chặn đứng dịch bệnh ở hiện tại và trong tương lại, hiện đang có 210 nhà nghiên cứu làm việc trong dự án này.

Ana Martinez, nhà nghiên cứu phương pháp điều trị COVID-19 tại Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Tây Ban Nha (CSIC) – người cũng đã tham gia thuyết trình trong hội nghị này, nói với C&EN rằng việc có một loại thuốc kháng virus COVID-19 là vô cùng quan trọng. Cô háo hức dự đoán dữ liệu về tính an toàn và hiệu quả từ các thử nghiệm của PF-07321332. “Hy vọng rằng chúng ta sẽ có một loại thuốc mới để chống lại COVID-19,” Martinez nói. Và bởi vì phân tử này nhắm vào “protease chính”, cô ấy tin rằng nó có thể hữu ích để chống lại các coronavirus khác và ngăn chặn các đại dịch trong tương lai.

Nguồn: Pfizer unveils its oral SARS-CoV-2 inhibitor (acs.org)